अलंग मदन कुलंग ....AMK

           

         ट्रेकिंग ची आवड होती पण दुर्गभ्रमंतीचे मागच्या वर्षांपासून व्यसन लागले  होते. जानेवारी २०१७ मध्ये वासोटा केला आणि तिथून प्रवास सुरु झाला .  प्रत्येक महिन्यात एक ट्रेक करायचा असा संकल्प होता पण निसर्गात रममाण व्हायचे व्यसन फारच जहरीले होते. हा हा म्हणता वर्षभरात २३ किल्ले फिरून झाले . अलंग मदन कुलंग या सह्याद्री मधील सर्वात कठिण ट्रेक पूर्ण करून मी पंचवीस किल्ले पूर्ण करणार होतो. Excitement खूप होती आणि सोबतीला Explorers ची टीम होती. २६ जानेवारी  ची जोडून सुट्टी आली होती  आणि तीन दिवस होते फक्त गड किल्ले, निसर्ग, रानवाटा, कातळ,  घामाच्या धारा,  टाक्यातलं ,थंडगार पाणी आणि नवीन मित्र .

         २५ जानेवारीला  पुण्यावरून निघालो.  काही उत्साही मंडळी हैदराबाद वरून या ट्रेक साठी आली होती. दोन दिवसाचा दुपारच्या जेवणाचा डबा आणि गिर्यारोहणाची लागणारे साहित्य सॅक मध्ये भरून आम्ही पूर्वतयारी पूर्ण केली आणि रात्री १२:०० वाजता बस ने निघालो . सकाळी ६ वाजेपर्यंत आम्ही उदडवणे गावात पोहोचलो जास्तीचे सामान गाडीत काढून ठेवले तरी सॅक काही हलकी होईना. सकाळच्या कडाक्याच्या थंडीत सुद्धा गावातली शाळेची मुले झेंडावंदनासाठी आली होती. २६ जानेवारीच्या निमित्त देशभक्तिपर गाणी लागली होती. शेवटी आळस झटकून मनाची तयारी केली आणि सगळे ओझे पाठीवर चढवले.  घाटघर मार्गे अलंग ला जाता  येते त्या मार्गावर आल्यावर आम्ही सर्वांची एक तोंडओळख करून घेतली आणि ८ वाजता ट्रेक ला सुरुवात केली. एक अर्ध्यातासात थोडे वर चढून पठारावर पोहोचलो जिथून विस्तीर्ण घाटघर धरणाचा नजरा दिसत होता आणि तसेच पुढे किती चालायचे आहे त्याचा अंदाज आला. तिरंग्यासोबत थोडे  फोटो सेशन झाल्यावर  पुढे मार्गक्रमण केले.  

            सह्याद्री मधील कळसुबाई डोंगररांगामध्ये वसलेले अलंग मदन आणि कुलंग हे  त्रिकुट तुमच्या शारीरिक क्षमतेचा कस  पहाते. घनदाट जंगल आणि विरळ लोकवस्ती  या मुळे  हे अजूनच दुर्गम वाटतात. नुकताच मकर वृत्तात प्रवेश केलेला सूर्य आता त्याची  ओळख नव्याने करून देत होता. साडेदहा वाजता आम्ही जंगलात  दगडावर बसून जेवण  केले. आम्रखंडाने चांगलीच झोप आणली होती पण थांबून चालणार नव्हते. कातळ तापू लागला होता आणि त्यावर चढाई करणे हि जिकिरीचे होत होते.  Rock Patch  संपवून वर आल्यावर सह्याद्री च्या डोंगर रांगांचे विराट रूप पाहावयास  मिळाले अलंग मदन आणि कुलंग यांची शिखरे दिसली. आणि सुरु झाला ३ ते ४ किमी चा डोंगर कपारीतला मार्ग. तो संपवून आम्ही दुपारी ३: ३० पर्यंत अलंग वर पोहोचलो. अलंगवर २ मोठ्या  गुहा आहेत. ४० लोकांची इथे  निवांत  झोपायची सोय होऊ शकते.  थोडा आराम करून आम्ही संध्याकाळी अलंग फिरायला निघालो. गावातील local guide भाऊ गिरे आमच्या बरोबर होते  त्यांनी आधीच सरपणाची सोय केली होती. आलं  घालून केलेल्या चहाने तरतरी आणली आणि दिवसभराचा क्षीण कुठच्याकुठे पळून गेला.

चहा आणि बरंच काही !!!

            अलंग ची उंची अंदाजे ४५०० फूट आहे.यादवकालीन या गडांचा इतिहास तसा अज्ञात आहे.  गडावर १० पाण्याची टाकी , एक शिव मंदिर,  काही शिलालेख आणि किल्ल्याचे अवशेष आहेत किल्ल्याच्या विस्तीर्ण पठारावर फेरफटका मारल्यानंतर, आम्ही मावळत्या दिनकाराला निरोप देण्यासाठी जमलो. अवकाशात पसरणारी किरणे, मंद होत जाणारी सूर्याची तीव्रता आणि संध्याकाळचा संधिप्रकाश याची संधी साधून सर्वांनी  आपापली Fb , Insta, वॉट्स app ची छायाचित्रे टिपली. हवेत गारवा जाणवू लागला होता. ८ वाजेपर्यंत पुन्हा गुहेत परतलो तर अहो आश्चर्यम !!! पावभाजी तयार ???  Team Explorer च्या वेळेच्या नियोजनाबद्दल कधीच शंका नव्हती पण हि तत्परता खरंच वाखाणण्याजोगी होती. पावभाजी, गुलाबजाम, पापड असे यथासांग जेवण करताना सर्वांनी आडवा हात मारला. त्यानंतर थोडा वेळ अंताक्षरी चे सूर डोंगरदऱ्यात गुंजले आणि मग आम्ही झोपायला गेलो.

शिलालेख at अलंग 

             

अलंग वरील पाण्याची टाकं 

सरदारवाडा @ अलंग 

   

सूर्यास्त @ अलंग 

PavBhaji Preparation

          पहाटे  ३:३० वाजता  सर्वजण उपमा खाऊन मदनगडाकडे जाण्यासाठी निघालो. राष्ट्रकूट काळात १२व्या शतकात शिलाहार घराण्यातील राजा भोज दुसरा याने हा अभेद्य किल्ला बांधला आहे.  पुढे आदिलशाही सरदार जसवंतराव दळवी यांच्याकडे हा किल्ला १६६१ पर्यंत होता. मोरोपंत पेशव्यानी हे सारे  किल्ले स्वराज्यात आणले. अलंग आणि मदन च्या मधील खिंडीत उतरताना rappelling करावे  लागणार होते. बरेच जण पहिल्यांदाच करत होते म्हणून वेळ लागणार होता. पण तरीही तांबडं  फुटायच्या आत आम्ही सर्वजण खाली उतरलो. आणि मदनगडाच्या दिशेने कूच केले. याची उंची ४९०० फूट आहे वरती जाण्यासाठी प्रस्तरारोहणाचे तंत्र अवगत असणे आवश्यक आहे. (Rock Climbing) . वर चढून  गेल्यावर काही पायऱ्या लागतात त्या उरात धडकी आणि पायात गोळे आणतात कारण एका बाजूने खोल कडा आहे. सकाळी ९ वाजता आम्ही मदनगडावर होतो. वरती पाण्याची दोन टाकी आहेत. गडावरून तुम्हाला अर्धचंद्रकोर दिसणाऱ्या अलंग गडाचे विहंगम दृश्य दिसते आणि तुम्ही त्याला कसा वळसा घेऊन इथपर्यंत आलात ते समजते. खाली उतरताना पुन्हा rappling करून आम्ही खाली आलो . त्या दिवशी आंनद सर आणि प्रीती मॅडम चा लग्नाचा वाढदिवस होता आम्ही डोंगरकपारीतच जेवणासाठी थांबलो होतो तेंव्हा Cake Cutting करून Anniversary Celebrate केली.  दोघांनीही आमच्या आग्रहाखातर उखाण्यात एकमेकांची नावे घेतली. आणि पुढचा प्रवास सुरु केला परतीच्या वाटेवर मागे वळून पाहता मदनगडावर असलेले नेढं लक्ष वेधून घेत होते. 

 कुलंग from मदन

अलंग from मदन 

    

            

                पाठीवरच्या ओझे वागवायची आता थोडी सवय झाली होती आणि तसे ते थोडे हलके हि होत चालले होते. पण कुलंग वर जाताना प्रत्येकी २ काठ्या सरपणासाठी न्यायच्या होत्या त्यामुळे पुन्हा एकदा ताकदीचा आणि सहनशक्तीचा कस लागणार होता. जाताना घनदाट जंगल होते, तिथे गावठी कडिपत्त्याचा वास दरवळत होता. रानवाटेने आम्ही कुलंग गडाच्या पायथ्याशी पोहोचलो. २ दिवसाच्या भटकंतीने शरीर थकून गेले होते. पाय आता ऐकत नव्हते आणि लटपटायला लागले होते. हातातल्या सरपणाच्या काठ्या आता कुबड्यांचे काम करत होत्या. कुलंगगडाच्या पायऱ्या ह्या आमच्या मानसिक सामर्थ्याची परीक्षा होती. प्रत्येक पायरी वेगवेगळ्या उंचीची, आकाराची आणि नवीन आव्हानाची. सर्व जीव गोळा करून धापा टाकत आम्ही गडाचा दरवाजा गाठला. वरती डौलाने फडकणारा भगवा आम्हाला स्फुरण देत होता. खालून येणाऱ्यांना ओरडून प्रोत्साहन देत आम्ही सर्वांनी गड सर केला. गडाची उंची ४८२५ फूट आहे. दुपारी ३ वाजताच्या सुमारास आम्ही वर पोहोचलो .

       गडावर एक मोठी आणि एक लहान गुहा आहे. सर्व सामान लावून झाल्यावर आम्ही गुहेच्या उजवीकडे असलेल्या पाण्याच्या टाक्यांवर गेलो . तिथलं थंडगार पाणी अंगावर घेताच आम्ही ताजेतवाने झालो. ही टाकी बर्‍यापैकी मोठी असून ती पूर्णपणे कातळात कोरलेली आहेत. या टाक्यांच्या वरील बाजूस २ उध्वस्त वाड्यांचे अवशेष पाहायला मिळतात. या वाड्यांच्या आकारमानावरुन येथे मोठ्या प्रमाणात वस्ती असावी असे वाटते. वाडे पाहून कुलंगच्या पश्चिम टोकावर जायचे. इथे एक मोठा बुरुज आहे. तिथून ‘छोट्या कुलंग’ नावाच्या डोंगराचे दर्शन होते.

           गडाच्या पूर्वेला  तत्कालीन दुर्गस्थापत्यकलेचा अविष्कार पाहायला मिळाला. कातळात कोरलेला पाण्याच्या टाक्यांचा समूह इथे आहे.  इथलं पाणी अगदी पारदर्शक आणि सुमधुर आहे. येथेच कातळात शिवलींग कोरलेले आहे. थोडे पुढे गेल्यावर घळई मध्ये धबधब्याचे पाणी अडवण्यासाठी बंधारा घातलेला दिसतो. या बंधार्‍याचे पाणी अडविण्यासाठी वरच्या बाजूस अनेक टाकी बांधलेली दिसतात. जेणेकरुन आधी धबधब्याचे पाणी या टाक्यांमध्ये जमा होईल, मग ही टाकी पूर्ण भरल्यावर त्यातील पाणी बाहेर काढण्यासाठी बांधार्‍यामधूनच एक वाट काढून दिली आहे. हे पाणी एका गोमुखातून खाली पडते आणि दरीत फेकले जाते. ज्याने कोणी ही सुंदर रचना केली आहे, त्या स्थापत्यकाराचे नाव अज्ञात आहे. हा बंधारा पाहून किल्ल्याच्या पूर्व टोकापाशी जायचे. येथून अलंग आणि मदनचे सुंदर दर्शन होते. दूरवर कळसूबाईचे शिखर आकाशाला गवसणी घालताना दिसते. पश्चिमेकडे रतनगड व बाजूचा खुट्याचा सुळका दिसतो. नाशिक मधील हरिहर, तसेच हा कुलंग. येथील स्थापत्यकलेने याच्या नैसर्गिक सौंदर्यात भर घातली आणि सर्व गडकोटांचा विध्वंस करणाऱ्या ब्रिटिशांना देखील याची भुरळ पडली. १८१८ च्या मराठ्यां बरोबरच्या लढाई नंतर इथे असलेली मार्कंडेय नावाची तोफ इंगंजानी वितळवली.    

 



      



               संध्याकाळी मसालेभात आणि शिरा असा बेत होता. मनसोक्त ताव मारल्यानंतर आमचा लगेच डोळा लागला. दुसऱ्यादिवशी निवांत गड  उतरायचा असल्यामुळे घाई नव्हती. सगळे निवांत उठलो आणि आवरून  नुडल्स चा ब्रेकफास्ट करून  आठवणीं ची शिदोरी घेऊन परतीच्या प्रवासाला लागलो. आंबेवाडीच्या दिशेने उतरून आम्ही खाली पोहोचतो तोच आमची बस तिथे पोहोचली होती. हातपाय तोंड धुवून ताजेतवाने होऊन आम्ही पुण्याला यायला निघालो. ३ दिवसाची एवढी दगदग करून सुध्या सगळे जण उत्साही होते. बसमध्ये छोटा विविध गुणदर्शनाचा कार्यक्रम झाला. कोणाचे काव्यवाचन झाले तर कोणी नाट्य छटा केली . गाणी लावून नाच झाला. ३ दिवसाच्या ट्रेकनं सर्वांना अशी काही ऊर्जा दिली होती कि ती बरेच दिवस पुरणार होती . त्यासाठी Team Explorer, सुनील सर, आनंद सर आणि सर्वांचे आभार मानावे तितके थोडेच.  

लवकरच भेटू पुढच्या ट्रेक ला !!!


वैभव ... 
 (फक्त नावात )

Team Explorers

सूर्योदय at कुलंग 

सोच वहा शौचालय !!!

बरेच दिवस हि अस्वस्थता सतावत होती. अमांश झाल्यावर पोट साफ होत नाही पण  उगाच जुलाब होईल अशी भीती मनोमन सतत सतावत असते. थोडी फार काहीशी अशीच अवस्था झाली होती. प्रसाधनगृहातले तसले साहित्य लिहायचा काही विचार नाही. पण  काय करणार, आजकाल अशाच प्रकारच्या जाहिरातींचा आपल्यावर सतत भडिमार होत असतो. हिंजवडीला ऑफिसला जायला मला एक तास लगतो मग काय एक तास रेडिओ मिरची. गाणी कमी आणि जाहिरातीच  जास्त. म्हणून ठरवले आज या जाहिराती वर काहीतरी लिहिले पाहिजे नाही तर विचार करून करून डोक्याचे शौचालय व्हायला वेळ लागणार नाही.

सोच वहा शौचालय !!!

"खरी नटी विद्या बालन नसुन प्रियांका भारती आहे जिने लग्नानंतर दुसऱ्याच दिवशी आपल्या पतीचे घर सोडुन स्वच्छतेसाठी शौचालायची  मागणी  केली." इतर बायकांसारखी विकेंडला कुठेतरी फिरायला न्या किंवा हॉटेल मध्ये जाऊन पाकिटाला फोडणी घाला अशी अवाजवी मागणी न केल्याबद्दल मी सर्व प्रथम या स्त्री चे तमाम परुष वर्गाच्या वतीने मनपुर्वक आभार मानतो. बायकोची योग्य आणि रास्त मागणी पुर्ण करणे हे कुठल्याही पुरुषाचे आद्य कर्तव्य. आणि कुठलीही फुटकळ मागणी पुर्ण न झाल्यास घर सोडून जाणे हा (आजकालच्या) स्त्री चा गुणधर्म आणि कायद्याने मिळालेला विनाकर्तव्य अधिकार. 

       वरील जाहिरातीत मागणी जरी रास्त असली तरी संडासची गैरसोय म्हणून घर सोडून जाणे कितपत योग्य. मला काही प्रश्न पडलेत आणि मी रेडिओद्वारे विद्या बालनला  विचारण्याच्या विचारात होतो. पण म्हटले आपले लिखाण तशीच  आपली सोच, सगळे शौचालय. लोकांना विषय कळणे तर दूर पण उगाच नको ते वास यायचे. प्रश्न असे कि

१) एकंदरीत बघता प्रियांका भरतीचे लग्न हे  arranged दिसतेय. दोन्ही कुटुंब हि गावाकडची आहेत शहरातली तर बिलकुल वाटत नाहीत. आजही गावात लग्न ठरवताना मुलाचा पैसा अड्क्या  बरोबर घर दार जमीन जुमला पहिला जातो. मुलगा शहरात नोकरी करत असला तरी जमीन नसेल तर लग्न ठरणे मुश्किल. जावयाच्या ऐपातीचा एवढा अभ्यास करणाऱ्या सासर्यांकडून शौचालय सुटलेच  कसे?

२) जर मुलीकडचे लोक संडास घरात आहेत का नाही हे बघितल्या शिवाय सोयरिक ठरवत असतील तर घरात संडास बांधायची ऐपत त्यांची सुद्धा नाही. 

३) अशा सर्वसामान्य घरातील मुली बहुतेकदा सोशिक आणि संस्कारी असतात.एवढ्यातेवढ्या कारणावरून संसार मोडणाऱ्या नसतात त्यामुळे आपले म्हणणे नवराच्या गळी कसे उतरवायचे याचे रीतसर कोचिंग त्यांना त्यांच्या आई कडून मिळालेले असते. दुर्दैवाने प्रियांका भारती यांना त्यांच्या ऐपती आणि बद्धि प्रमाणे आई वडिल लाभलेले दिसत नाहीत त्यामुळे नवऱ्याच्या बाबतीत
त्यांनी पुकारलेला यल्गार हे माहेरच्या शोषणा विरोधात पुकारलेलं  बंड वाटते.

४) आता तुम्ही म्हणाल स्वच्छता, आरोग्य अशा महत्वाच्या विषयांना मी बगल देतोय किंवा एकांगी विचार मांडतोय. तर आता मुद्द्यावर येतो, वास्तविक बघता "सकाळची संडास" हा घटकाभराचा खेळ  कोणाला वेळ असतो हो संडास या विषय वर चर्चा करायला. हा, आता तुमची तब्येत बरी नसेल, अमांश, जुलाब, हगवण, मुळव्याध असा काही त्रास असेल तर होणार वारंवार  दर्शन त्या शौचालयाचे. पण तुमच्या सोच मध्ये कायम शौचालय असेल तर नक्की तुम्हाला काही तरी त्रास आहे. आणि त्यावर वेळीच उपाय करणे गरजेचे आहे. संडास घरात बांधून आपण बाहेर जायची वणवण थांबवु पण जुलाब नाही. अशा प्रकारे सतत विव्हळणार्याणा शारंगधर सुखकारक वटि देणे गरजेचे आहे.

५)   शौचालायची मागणी  केल्यावर प्रियांका भारती यांच्या यजमानांनी ती पूर्ण करण्यासाठी काही तरी पावले उचलली असतील त्याचा उल्लेख देखील वरील जाहिरातीत केलेला दिसत नाही. यावरून भारती यांचा कल शौचालय बांधण्यापेक्षा घर मोडण्याकडे जास्त दिसतो. 

६) अशा खंबीर आणि धाडसी निर्णय घेणारी महिला नक्कीच कौतुकास पात्र आहे. महिला सक्षमीकरणाची  आज गरज देखील आहे परंतु अशा प्रकारच्या जाहिराती मधून नक्की काय संदेश द्यायचा आहे ते कळत नाही.  प्रियांका भारतीचे कौतुक नक्की कशासाठी होते आहे, शौचालायची रास्त मागणी केल्याबद्दल का पतीचे घर सोडून पुरुषप्रधान संस्कृतीत बंड केल्याबद्दल. मागणी नक्की कशाची आहे. त्यात कितपत तत्यथा आहे, ती नक्की कोणी पूर्ण करायची आहे, ती पूर्ण झाल्यास कुटुंबा मध्ये, समाजामध्ये त्याचा काय उपयोग होणार आहे आणि न झाल्यास त्याचे काय पडसाद  उमटणार आहेत याचा एकदा तरी जाहिरात करणार्यांनी विचार करावा.

शेवटी हि माझी सोच. प्रत्येकाला आपली सोच बरोबर वाटते. पण त्या सोच पासून संडास बांधायचा का महाल  हा ज्याचा त्याचा वयक्तिक प्रश्न आहे त्यामुळे माझे संडास पुरण इथेच आटपते घेतो नाहीतर इथे बऱ्याच लोकांच्या पोटात दुखायला लागेल आणि तुम्हाला तर माहितच आहे, आपल्या इथे सोच म्हणजे विचारांची आणि शौचालयांची दोन्हींची कमतरता किती आहे.

हे ईश्वरा सर्वांचे पोट साफ ठेव, निरोगी ठेव 
आणि तुझ्या कृपेने सर्वाना शौचालय लाभू दे !!!


वैभव … 
फक्त नावात 

शुभमंगल सावधान !!!

नटण्या मुरडण्याची हौस
त्यात भलत्याच लोकांची फौज

फेसबुक वरचे फोटो, त्याला शेकडो लाईक
उगाचच आपली,  दवंडी without माईक

जबाबदारीची जाण
सतीसावित्रीचे वाण

शरीराची भूक
कामनेचे सुख

मुलभूत गरज
आलेली समज

कायद्याचे बंधन
विजोड गठबंधन

आयुष्याला संगत
जगण्यातली गमंत

वार्धक्याची तयारी
तारुण्यातली भरारी

मनाला आवर
कुटुंबाला सावर

समाजाची रीत
आपल्यामनातली  प्रीत

जन्मठेपेची शिक्षा
सहनशक्तीची परीक्षा

आकर्षणाची ओढी
प्रेमाची गोडी

मित्रांपासून विरक्ती
तिची/त्याची तेवढी आसक्ती

कागदोपत्री हवा बदल
आयुष्यातील नवी मजल

मातृपितृत्वाची चाहूल
सावकाश टाकायचे पाऊल

दुसऱ्याचा आदर
आव्हानांना सादर

आवडींचा त्याग
नावडीचा मोठा व्याप

आलेले शहाणपण
हरवलेले बालपण

वाढलेली नाती
बँकेत वाटलेली खाती

विसंगतीचा त्रास
सुसंगतीचा भास
तरी सुद्धा वाटून घ्यावा
असा एकेक क्षण खास

आईवडिलांनंतरचे दुसरे गर्वस्थान
ज्याच्याशिवाय हलणार नाही आता कुठलेच पान  


--वैभव

(वैभव फक्त नावात)

प्रयत्नांती पुन्हा परमेश्वरच ?

तुला शेवटचे सांगतोय, असे कधीपासून म्हणतोय 

तू आहेस म्हणून अजूनही, सोडत नाहीये आशा 

नाहीतर मी सुद्धा माझा कधीच गुंडाळला असता गाशा || ध्रु ||

तुझ्यापेक्षा मोठी आहे आज आमच्याकडे माया

कुबेराला सुद्धा कधीतरी, देऊ आम्ही छत्रछाया

सूर्यापेक्षा तेज आमचे आज झाले आहे प्रखर

आता तरी घे दखल, नाहीतर सणाला सुद्धा तुला आता मिळणार नाही मखर

कृष्ण हरे, राम ही हरे, सगळा करून ठेवलायस गुंता 

आता समजत नाही आम्हाला, गोपी खऱ्या का सीता

खून होवो वा हत्या, भूकंप येवो वा पूर

कुणी करो अत्याचार किंवा अगदी बलात्कार

काहीही झाले तरी आम्ही नसतो मरत  

वाट पाहत असतो, की तू नक्कीच काहीतरी असशील करत    

म्हणूनच, "तुला शेवटचे सांगतोय", पण…. असं कधीपासून म्हणतोय 

तू आहेस म्हणून अजूनही, सोडत नाहीये आशा 

नाहीतर मी सुद्धा माझा कधीच गुंडाळला असता गाशा || ध्रु ||

भोळ्याभाबड्या आशेला आमच्या नको लावू आशा

मिरवणुकीला सुद्धा आता मी वाजवणार नाही ताशा

अंतराळात सुद्धा आता आम्ही ठेवली नाहीये पोकळी

मुले राहिलो नाहीयेत रे आता आम्ही तुझी कोवळी

अथांग सागराचा देखिल लागलाय, आज आम्हाला थांगपत्ता  

म्हणूनच कि काय कदाचित तू झालायस बेपत्ता

 घाबरु नकोस; अजूनही तुझ्यावरचा  उडाला नाहीये विश्वास

तुझ्या परवानगीशिवाय अजूनही घेत नाहीये श्वास

पण तरीही,

"आता तुला शेवटचे सांगतोय", पण…  असे कधीपासून म्हणतोय 

तू आहेस म्हणून अजूनही, सोडत नाहीये आशा 

नाहीतर मी सुद्धा माझा कधीच गुंडाळला असता गाशा || ध्रु ||

--वैभव

(वैभव फक्त नावात)

स्पर्धा सोहळा

              मे आणि डिसेम्बर महिन्यात आज काल कोणी मुहूर्त पाहण्यासाठी पंचांग पाहत नसतील. Facebook वर बहुतेक  प्रत्येक दिवसासाठी या महिन्यात  invite आलेले असतात. लग्न, मुंज, साखरपुडे, बारसे, वास्तुशांती, गृहप्रवेश इत्यादी इत्यादी.  आला दिवस साडे तीन मुहूर्ता पैकी एक आहे असे समजा आणि ताबडतोब आधी फोटो upload करा. कारण सोहळ्याची मुहूर्तवेळ  टळली तरी चालेल पण फोटो वेळेत upload होणे गरजेचे आहे कारण त्यानंतर बरेच दिवस comment सत्र चालू राहते आणि उगाचच आपल्याला celebrity असल्याचा feel येतो. (Facebook वाल्यांना धन्यवाद …Dislike ची सुविधा ठेवलीच नाही …. Compulsory Like मारा). 

                 असाच सांस्कृतिक अत्याचार या मे महिन्यात फार झाला. रोज कुणाच्या ना कुणाचे तरी लग्नाचे नाही तर साखरपुड्याचे फोटो. त्यावर Copy Pasted comments…. म्हणजे  "Cute Couple ", "Nice Pair ", "सांगितलं नाहीस…. anyways Congo",   "अभिनंदन", "मित्रा  लटकलास…."    वाचून वाचून शिसारी आली. माझ्या आईबाबां ना लाख लाख धन्यवाद !!!  त्यांनी मला या सोहळ्याच्या आणि फोटो च्या Rat Race  मध्ये भाग घ्यायची अजून तरी सक्ती नाही केली. कसे असतं…Rat Race  मधे पळून आणि जिंकून सुद्धा आपण शेवटी उंदीरच राहतो. स्वतःच्या वैयक्तिक जीवनात असली स्पर्धा करून आणि ती जिंकूनसुद्धा  आपण काय "उसेन बोल्ट" ठरणार आहोत काय? पण उगाच आपला घटकाभर Celebrity Feel घेण्यासाठी एखादा फोटो दाखवला तर माणूस समजू शकतो. अखाच्या अख्खा अल्बम upload कशाला करायचा ?

                या सगळ्यात अचानक एके दिवशी माझ्या एका वर्गमैत्रिणीने तिच्या मुलांच्या मुंजीचे फोटो upload करुन तिने हि Rat Race जिंकली आहे असे स्वयंघोषित केले आणि आम्ही आपले बापुडे पात्रता फेरीतच बाद झालो. हरल्याचे फार दुःख झाले नाही उलटे लग्न, साखरपुडे, मधुचंद्राचे फोटो बघून बघून नाहीतरी कंटाळा आला होता. हे काही तरी नवीन वाटले आणि Commenting पण सोबर होते म्हणजे "Cute बटू" ,"कुर्यात बटो मंगलम", इत्यादी.  

               या स्पर्धेच्या Track वर जरा  उलटा पळालो… भूतकाळात...21 May 1991. राजीव गांधी ची हत्या… भारत बंद … आणि माझा व्रतबंध. सगळे कसे जुळून आले होते, तरीही माझ्या तिन्ही आज्जांच्या  दुर्दम्य इच्छाशक्ती आणि हौसेमुळे सगळे विधी यथासांग पार पडले होते. ऐन वेळेस हो नाही म्हणणाऱ्या  गुरुजींना बोहल्यावर चढवण्यात आले आणि त्यांच्याकडून मुंजी चे मंत्र वदविण्यात आले.  बँड, वरात या सगळ्यावर आपोआपच बंदी आली होती त्यामुळे तत्कालीन सोहळा प्रदर्शनाचे मार्ग ही बंद झाले होते. नातेवाईक आणि आप्तस्वकीयांच्या उपस्थितीत शांततामय वातावरणात कार्यक्रम पार पडला. त्याकाळी Facebook  नसल्यामुळे photo upload, commenting, liking असा काही उधो उधो पण झाला नाही.  
 
               असो, भूतकाळात जास्त वेळ रमण्यात अर्थ नाही तेव्हा वास्तवात येतो आणि आईबाबांनी सुरु केलेल्या सौ-शोधनाला हातभार लावतो. स्पर्धा हरलो असलो म्हणून काय झाले Finish Line  पर्यंत तर पळावे लागणार आहे.  Facebook असो वा अजून काही, लोक Comment करायचे सोडणार आहेत ? "घोडे मैदान जवळ आहे", "केली का सुरुवात", "नाव तर नोंदव", "बघण्यात वर्ष जाईल'  इत्यादी इत्यादी. मुंजीचे फोटो पाहून भूतकाळाबद्दल लिहावेसे वाटले. लवकरच सोडमुंजी चे फोटो upload करतो Facebook च्या प्रथेप्रमाणे.…  मग तुम्ही लिहा COMMENTS…

वैभव -

(वैभव फक्त नावात)

मेडिकलवाला

                                                                                                                                                                                                                                                                                                           गेल्या आठवडयात फेसबुकवर एक व्हिडीओ पहिला. NIPER मोहालीच्या विद्यार्थ्यांनी  म्हणे तेथील Director च्या विरोधात आंदोलन केले. पोलिसांना हस्तक्षेप करावा लागला वगैरे वगैरे … फार्मसी  क्षेत्राबद्दल प्रथमच अशी काही तरी खळबळजनक बातमी पाहायला मिळाली. आभार त्या विद्यार्थ्याचे मानावे का त्या पत्रकराचे काही कळले नाही. पण कुठल्या तरी कारणाने फार्मसी TV वर आल्यामुळे थोडे तरी Glamour या field ला मिळाल्यासारखे वाटले. Pharmacy आणि Pharmacist यांची भारतातली दुरावस्था वेगळी सांगायला नको. डॉक्टर वैद्यकीय क्षेत्राची जबाबदारी उचलतो, सिविल इंजिनिअर Construction, ENTC इंजिनिअर  telecom क्षेत्राची जबाबदारी उचलतो आणि भारतातला Pharmacist त्याच्या मेडिकलच्या दुकानाची… "मेडिकलवाला" या एका सोप्प्या शब्दात  भारतीय समाज याची व्याख्या सांगतो. सद्ध्या  DCGI ने Novartis आणि अशा बऱ्याच परदेशी कंपन्याच्या 

विरोधात कठोर पावले उचलल्यामुळे फार्मसी पुन्हा प्रकाशझोतात आली आहे. हे चांगले झाले कि वाईट हे काही सांगता येणार नाही. पण या मुळे  नक्कीच या क्षेत्राकडे लोकांच्या नजरा वळल्या… आत्तापर्यंत या क्षेत्राबद्दल अनभिज्ञ असलेल्यांनी निदान कान तरी टवकारले असतील. (अशी अजुनही वेडी आशा)

            दरवर्षी सर्व सगळ्या फार्मसी कॉलेजांमधून NPW (National Pharma Week)  साजरा केला जातो. दरवर्षी तेच तेच चघळून चोथा झालेले विषय… म्हणजे "रोल ऑफ फार्मासिस्ट इन सोसायटी",  "Patient Councelling"  यात हाताळले जातात. त्यातून ना समाज प्रबोधन होते ना दिशा चुकलेल्या 

फार्मसिस्ट ला वाट मिळते.  सदर कवितेत "फार्मासिस्टची" जरा  सुधारीत  व्याख्या द्यायचा प्रयत्न केलाय. (माहित नाही तो किती यशस्वी होणार आणि त्यातून किती समाजप्रबोधन होईल कारण F. Y. B.Pharm ला असताना माझ्या भोळसट कल्पनेतून मी हिकविता आणि पथनाट्य लिहिले होते पण आज ८ वर्षांनी देखील भारतातली परिस्थिती फारशी बदललेली वाटत नाही). 

(इंद्र स्वर्गातून खाली  पाहत आहे )

धन्वंतरी:    देवाधिदेव … इंद्रराज …

इंद्र:  (दचकून) कोण आहे ? तुम्ही आहात होय.

धन्वंतरी:    हो. पण एवढे दचकायला  काय झाले ?

इंद्र:  काय सांगू तुम्हाला? पृथ्वीवरची लोकसंख्या इतकी वाढली आहे की मला भीती वाटते.  स्वर्गापर्यंत  नाही येऊन पोहोचले; म्हणजे  मिळवले. नाही तर मला  ऐरावातावरून कारभार  पाहावा लागेल.

धन्वंतरी: हरकत नसेल तर एक उपाय सुचवू का?

इंद्र:  तुम्ही अजून कशाची वाट बघत आहात. इथे माझी झोप उडाली आहे. सततची चिंता निद्रानाश, अपचन, पित्त यामुळे  माझी खालावलेली तब्येत तुम्हाला दिसत नाहीये का ?
धन्वंतरी:  जितका व्याप तितका डोक्याला ताप. तुमचे काय घेऊन बसलात हे सगळे निस्तरता  निस्तरता आमच्या नाकी नऊ आले आहेत.

इंद्र: लवकर उपाय सांगितलात तर बरे होईल . नाही का ?

धन्वंतरी: वाढत्या लोकसंख्येमुळे  सर्व यंत्रणेवरचा ताण वाढत आहे . वैद्यकीय आणि आरोग्य क्षेत्रात थोडी जनजागृती करायला  पाहीजे.
   
इंद्र: मग करा ना. वाट कसली बघताय ?

 धन्वंतरी: जरा Workload खूप आहे. पृथ्वीवरचे पण आम्हीच बघा. स्वर्गातले पण आम्हीच बघा. कोणी  Assistant दिलात तर खूप बरे होईल.

इंद्र: अहो ऐरावताच्या आजारपणात आपण एकजण already recriute केलाय ना. आता परत ?  आपल्याला लोकसंख्या   कमी करायची आहे लक्षात आहे का?

धन्वंतरी: पण माझी मागणी रास्त आहे. ऐरावातासाठी आपण  Veterinary डॉक्टरला बोलावलं होतं. माणसांना तो कसा चालेल आणि रोगनिदान मी करतोच आहे की गेली कित्येक  वर्षे. औषधनिर्मिती, कुटुंबनियोजना बाबत जनजागृती, रोग्याचे शंकानिरसन आणि नवनवीन आणि प्रभावी औषधांचा शोध आणि त्याबाबतचे संशोधन हि कामे देखील तितकीच महत्वाची आहेत. तेव्हा हा सगळा भार तुम्ही जरा कमी करावा
आणि एका मदतनीसाबद्दलचा माझा हा प्रस्ताव तुम्ही भोलेनाथांकडे मांडावा. हि नम्र विनंती.
    

अडम तडम तडतड बाजा

सर्व देवांचा एक राजा

सर्व देवांचा एक राजा, एक राजा आSआSआ

त्याची तब्येत एकदा बिघडली

काही केल्या होईना बरी

लोकसंख्या स्वर्गाला भिडे, राजाला घामही आता फुटे

वैद्यास धाडले निरोप

त्यास हवी आता मदत

भोलेनाथ अनुमती देई

Pharmacist जन्माला येई SSS  हो जी जी जी

 - भेषज, औषधनिर्माता, फार्मासिस्ट, केमिस्ट & ड्रगीस्ट, मेडिकलवाला, मेडिकल & जनरल स्टोरवाला.        (वाचक बारसे करून अजून नावे ठेवू शकतात)

SHOW-OFF...

मार्च महिना म्हटले कि आठवतो शिमगा आणि ३ १ मार्च … आर्थिक वर्षाची समाप्ति आणि पुढील वर्षासाठी मोर्चेबांधणी .

आजकाल नोकरी बदल हा या मोर्चेबांधणीतला अविभाज्य घटक बनत चाललाय …. तसे नाही केले तर पुढील वर्षी शिमगा करत बसण्याशिवाय पर्याय नसतो .

Corporate च्या जगात तीन पत्तीच्या जुगाराप्रमाणे जर Show Off करू शकलात तर मात्र तुम्ही कायम दिवाळी साजरी करू शकता. वेळ आली कि प्रत्येकाला Show O...ff करावा लागतो आणि प्रत्येक जण तो करतो देखिल कारण त्या शिवाय कोणतीही कंपनी तुम्हाला कुठलीच माया दाखवत नसते … ते कसे काय बुवा !!!!

जरा करा पुढे पुढे , तर जाल तुम्ही पुढे
नाहीतर वाचाल पुन्हा एकदा , कालचेच पाढे

Year end येता फिरतात Appraisal चे वारे
Office मधल्या प्रत्येकाचे नखरेच न्यारे

जरा बना थोडे द्वाड , तर होईल तुमची वाढ
Show Off शिवाय नोकरी म्हणजे , आगदीच आहात कि हो माठ

म्हणूनच म्हणतो ,

जरा करा पुढे पुढे , तर जाल तुम्ही पुढे
नाहीतर वाचाल पुन्हा एकदा , कालचेच पाढे

Team Lead सोबत मुले करतील पार्ट्या ओल्या
तर मुली सजवतील रात्री Manager च्या खोल्या

लांबलचक Mail लिहायची अवगत हवी कला
त्याशिवाय बोलू नका Promotion पाहिजे मला

म्हणूनच म्हणतो ,

जरा करा पुढे पुढे , तर जाल तुम्ही पुढे
नाहीतर वाचाल पुन्हा एकदा , कालचेच पाढे

जनता सगळी कायम ठेवा प्रत्येक Mail च्या Cc त
तरच Management ठेवेल, तुम्हाला एकदम खुषीत

कधी Shift करा Extend, कधी घरून करा Log in
मगच तुम्ही मागू शकता, हवे ते Rating

म्हणूनच म्हणतो ,

जरा करा पुढे पुढे , तर जाल तुम्ही पुढे
नाहीतर वाचाल पुन्हा एकदा , कालचेच पाढे

एवढ्या वेळा पिसून सुद्धा , जर पाने नाहीच मिळाली हुकुमाची
मग, मग काय पेपर टाकून पुन्हा एकदा, हुजरेगिरी दुसरयाची

वैभव कुलकर्णी

(वैभव फक्त नावात)